Độ pH

pH biểu diễn cho sự hiện diện của ion H+ trong môi trường.

pH có giá trị từ 1 đến 14.

pH = 7: môi trường trung hòa

pH < 7: môi trường axit (chua)

pH > 7: môi trường kiềm

Trong nuôi trồng thủy sản, pH môi trường nước thay đổi sẽ ảnh hưởng đến các yếu tố lý, hóa, sinh và sức khỏe của thủy sản. pH thích hợp cho nước trong ao hồ nuôi tôm sú là pH=7,2-8,8. Tốt nhất là trong khoảng 7,8 - 8,2 (pH=7,5-8,5). Nếu pH biến động lớn có thể làm tôm, cá bị sốc, yếu và bỏ ăn. Nếu pH cao hay thấp kéo dài sẽ làm tôm chậm tăng trưởng, còi cọc, dễ nhiễm bệnh, hao hụt.

pH của nước phụ thuộc nhiều yếu tố:

Tính chất nền đất: đất phèn làm độ pH của nước thấp, pH dễ biến động. Nếu trời mưa nhiều sẽ làm phèn bị rửa trôi từ trên bờ xuống ao, xì phèn, làm giảm pH.

Tảo và vi sinh vật trong ao: tảo và vi sinh vật sử dụng CO2 nên làm ảnh hưởng đến độ pH của nước. Tảo nhiều làm pH biến động lớn trong ngày. Tảo quá nhiều sẽ làm pH rất cao (8,8-9,1) vào buổi chiều. Nhưng khi tảo tàn lại làm giảm pH trong ao. Vùng nuôi tôm độ mặn thấp, hoặc nuôi tôm mùa mưa, rong tảo thường phát triển mạnh. Cần phải duy trì sự cân bằng giữa tảo và vi sinh vật để ổn định pH.

pH của ao thường tăng về ban ngày và giảm về ban đêm, vì vậy theo kinh nghiệm của Việt Linh, cần đo pH mỗi ngày ít nhất 2 lần để theo dõi, nhận biết nguyên nhân biến động và xử lý kịp thời.

Một số kinh nghiệm đơn giản:

A. Xử lý đáy ao: Sử dụng vôi sống hoặc vôi tôi. Kiểm tra pH đất đáy ao, tùy pH đất mà sử dụng lượng vôi thích hợp, nếu pH càng thấp thì càng phải dùng nhiều vôi.

B.

- Bón vôi đúng liều lượng để tăng pH đáy ao khi cải tạo ao; . Lượng vôi bón phụ thuộc vào pH đáy ao, nếu pH>6 bón 300-600kg/ha, nếu pH<5 bón 1.500-2.000kg/ha.

- Trường hợp pH giảm thấp trong quá trình nuôi thì sử dụng vôi, hoặc vôi tôi, với liều lượng 0,5-10kg/1.000m2 vào thời điểm từ 21-24giờ. Rải vôi quanh bờ ao trước khi trời mưa với liều lượng 10kg/1.000m2.

Trường hợp pH tăng cao trong quá trình nuôi, nếu pH>8,3 vào buổi sáng, có thể dùng đường cát với liều lượng 0,3kg/1.000m2 hoặc dùng chế phẩm sinh học thích hợp xử lý để kích thích sự phát triển của hệ vi sinh vật phân hủy, hoạt động phân hủy mùn bã hữu cơ trong ao của chúng sẽ sản sinh CO2 và làm giảm pH trong nước ao.

Trường hợp pH tăng cao đột ngột >9,0 vào những buổi chiều nắng to, có thể sử dụng Fomol phun xuống ao với liều lượng 3-4ml/m3 nước ao, nếu pH biến động lớn trong một ngày đêm (>0,5) chứng tỏ độ cứng (hàm lượng CaCO3 trong nước ao thấp). Tảo phát triển và biến động mạnh dễ gây hiện tượng nở hoa của tảo, trong ao có nhiều mùn bã hữu cơ. Trường hợp này nên xử lý như sau: bón dolimit hoặc vôi với liều lượng 100-200kg/ha để tăng độ cứng và tăng hệ đệm nước ao. Nếu có thể, nên tiến hành thay nước để ổn định sự phát triển của tảo.

Việt Linh (C)