TCKHCNTS
- 7/2002
Khoảng dao động về độ mặn mà tôm chân trắng Nam Mỹ có thể thích ứng tương đối lớn, tôm có thể sinh trưởng trong nước biển, cũng có thể sinh trưởng trong nước ngọt, nhưng chỉ sinh sôi và phát triển mạnh trong nước biển, nhiệt độ thích hợp là 18 - 35oC, dưới 15oC tôm sẽ chết. Tôm ăn tạp, nhu cầu thức ăn làm từ ḷng trắng trứng tương đối thấp, khoảng 35% là phù hợp. Loài tôm này sống trong tự nhiên thường ẩn ḿnh trong cát, hiện đă được chuyển nuôi thành công trong điều kiện nước ngọt, sản lượng tôm nuôi trong đầm, ao có thể đạt tới trên 150 kg/mẫu (1mẫu TQ = 666m2), nếu trong đầm, ao có bùn th́ sản lượng tôm thu được c̣n cao hơn, đạt 770 kg/mẫu. Nó được gọi là loài tôm biển có thể nuôi trong môi trường nước ngọt.
1.
Xây ao
Khi tiến hành xây dựng ao nuôi phải xem xét nguồn nước cung cấp có đầy đủ không, chất lượng nước phải tốt, không có rác thải và tạp chất, chất đáy tốt, chất đất rắn chắc, khi cần thiết có thể tiến hành cấp thoát nước dễ dàng. Diện tích ao nuôi khoảng 5 - 10 mẫu, thông thường không vượt quá 20 mẫu, mức nước sâu trên 1m, tốt nhất là 1,5 - 1,8m, ao có h́nh chữ nhật hoặc h́nh tṛn, kè ao phải làm chắc chắn tránh bị sụt vỡ, độ cao chênh lệch giữa cống bơm nước và cống tiêu nước ở đáy ao phải lớn hơn 20 cm, công việc bơm nước và thoát nước phải được thực hiện riêng rẽ, tốt nhất là có hồ nước dự trữ.
2.
Công tác chuẩn bị trước khi thả giống
2.1 Làm sạch ao nuôi : Đối với ao mới xây, trước hết nên bơm nước vào ao để ngâm ao 2 - 3 lần, sau đó tiến hành tiêu độc; đối với ao đă sử dụng lâu hoặc nguyên là ao cá cải tạo thành ao nuôi tôm th́ phải phơi nắng ao nuôi, làm sạch bùn đất và cỏ dại, sau đó mới tiến hành tiêu độc. Cụ thể cách làm như sau : Từ 15 - 20 ngày trước khi thả giống, bơm 20 - 30 cm nước, hai ngày sau rút hết nước trong ao, dùng 100 - 150 kg vôi sống/mẫu, nếu ao có tính axit mạnh th́ làm nhiều lần, sau đó bơm nước vào để ngâm ao 2 - 3 ngày, sau khi xả sạch nước lại bơm vào ao 20 - 30 cm nước, dùng 10 - 15 kg bă chè/mẫu rải đều xuống ao. Khi việc tiêu độc được hoàn tất th́ bơm nước vào ao.
2.2 Nuôi sinh vật làm thức ăn cho tôm : Sau khi đă làm sạch ao nuôi, dùng lưới dày 60 mắt chặn miệng cống, bơm 50 - 60cm nước vào ao, tiếp đó bón phân để cải tạo chất nước. Tỉ lệ phân đạm - phân lân là 2 - 3 : 1, ngoài ra mỗi mẫu cần cung cấp thêm 1,5 - 2 kg nước tiểu, hai ngày sau tiến hành quan sát nồng độ phân trong nước, xem xét t́nh h́nh thời tiết, từ đó quyết định xem có thể tiến hành tiếp đợt hai chưa, sau 7 - 10 ngày, độ trong của nước phải là 25 - 30 cm, sắc nước phải có màu nâu hoặc màu xanh, lúc này trong ao nuôi đă h́nh thành hệ sinh vật làm thức ăn cho tôm rất phong phú, đây chính là thời điểm có thể thả giống xuống ao.
2.3 Xử lư độ mặn của nước : Đối với ao nuôi thuần nước ngọt, trước khi thả giống 1 - 2 ngày nên dùng muối để điều chỉnh độ mặn của nước. Mỗi mẫu thả 100 - 150 kg muối, khiến độ mặn của nước trong ao đạt 300 ppm trở lên, như vậy sẽ làm tăng tỉ lệ sống của tôm nuôi.
3.
Chọn giống và nuôi dưỡng
3.1Chọn giống :
Khi tiến hành chọn giống phải kiên quyết đưa chất lượng lên vị trí hàng đầu, tôm giống có chất lượng tốt sẽ thể hiện ở : chiều dài thân trên 0,8 cm, bơi lội linh hoạt, biểu hiện bên ngoài sạch sẽ, không bị thương, các đốt bụng h́nh chữ nhật, ḿnh tôm nở, chắc, tôm giống to đều, không có tật, khả năng bơi ngược ḍng nước tốt.
3.2
Ngọt hoá tôm giống
Do tôm chân trắng Nam Mỹ là loài tôm trứng nở trong nước biển có tỉ trọng là 1,018 - 1,022, nên nếu như trực tiếp đưa tôm giống vào ao nước ngọt để nuôi sẽ không thu được kết quả mong muốn. Trước tiên phải tiến hành xử lư ngọt hoá tôm giống. Muốn vậy phải tiến hành từng bước một, không thể vội vàng, nếu không việc ngọt hoá tôm giống sẽ bị thất bại. Trong quá tŕnh ngọt hoá, mỗi ngày chỉ giảm tỉ trọng 3 - 4 đơn vị (tức là giảm từ 1,018 xuống 1,014 - 1,010 - 1,006 - 1,003 - 1,001) cho tới khi độ mặn trong ao chỉ c̣n 2 - 3 th́ có thể chuyển sang nuôi nước ngọt. Quá tŕnh ngọt hoá tốt nhất nên tiến hành ở đầm ươm giống.
3.3
Thả giống
Kiểm tra nước 2 - 3 ngày trước khi thả giống, chọn một số tôm giống đă được ngọt hoá cho vào túi lưới 40 mắt thả túi xuống ao và quan sát, sau 2 ngày nếu như tỉ lệ sống cao hơn 90% th́ môi trường nước đó được coi là thích hợp, nếu tỉ lệ chết cao th́ ngừng việc thả giống, xác minh nguyên nhân, chỉ khi đă điều chỉnh lại chất nước cho tốt mới tiến hành thả giống. Nên chọn thả giống vào sáng hoặc chập tối một ngày trời quan đăng, không mưa, tuyệt đối tránh thả giống vào buổi trưa khi ánh nắng mặt trời đang chiếu gắt hoặc hôm thời tiết có mưa.
3.4
Lượng tôm giống cần thả
Mật độ tôm giống thả dựa trên cách thức nuôi và điều kiện nuôi. Tại các ao nuôi chất lượng cao có thiết bị sục khí và điều kiện nuôi tốt, lượng giống nên thả là 20.000 - 30.000 con, tại các ao nuôi chất lượng thấp hơn thả 15.000 con, ao chất lượng thấp chỉ nên thả 10.000 con.
4.
Công tác quản lư nuôi trồng
Công tác quản lư quyết định việc nuôi tôm có thành công hay không. Quản lư tốt, tỉ lệ thành công cao, quản lư không tốt sẽ tạo nên những tổn thất không đáng có, thậm chí việc nuôi tôm bị thất bại. V́ thế, việc quản lư một cách khoa học được coi là điểm mấu chốt. Quản lư nuôi trồng bao gồm quản lư chất nước, quản lư thức ăn và pḥng trừ bệnh hại
4.1
Quản lư chất nước
Chất nước của ao nuôi tôm là một trong các nhân tố chủ yếu ảnh hưởng đến sản lượng tôm nuôi, là môi trường sống của tôm trong suốt quá tŕnh nuôi dưỡng, và là ch́a khoá của sự thành công. Sự thay đổi môi trường nước có ảnh hưởng trực tiếp đến quá tŕnh sinh trưởng b́nh thường ở tôm, nếu tôm sống trong một môi trường nước không tốt, sẽ kém ăn, phát triển chậm, thậm chí chất nước không tốt c̣n tạo điều kiện cho các vi khuẩn gây bệnh sinh sôi, dẫn tới tôm bị bệnh, gây nên thất bại cho nghề nuôi. V́ vậy, trong quá tŕnh nuôi, duy tŕ các chỉ tiêu về chất nước thật ổn định. Các chỉ tiêu về chất nước gồm có : Độ pH từ 7,8 - 8,6; sắc nước nâu, hoặc có màu lá cọ hoặc màu xanh lá cây; độ trong của nước từ 30 - 40 cm; lượng ôxy hoà tan trong nước là 4 mg/L. Thời kỳ đầu nên bơm thêm nước, thời kỳ giữa và cuối quan sát t́nh h́nh chất nước để quyết định việc thay nước, mục đích là duy tŕ chất nước luôn tốt.
4.2
Quản lư thức ăn
Thường th́ 15 ngày đầu sau khi thả giống, người ta không cho tôm ăn, sau 15 ngày mới bắt đầu cho tôm ăn thức ăn tổng hợp, mỗi tuần cho ăn thêm 1- 2 lần thức ăn tươi sống để thúc đẩy tốc độ tăng trưởng. Thời kỳ đầu mỗi ngày cho ăn 2 lần, thời kỳ giữa và cuối mỗi ngày cho tôm ăn 3 - 4 lần, lượng thức ăn hằng ngày dựa vào công thức tính rất đơn giản : Thức ăn/con/ngày bằng 5% khối lượng hiện thời của tôm, ngoài ra có thể căn cứ vào khả năng tiêu thụ thức ăn của tôm để quyết định số lượng. nếu nhiệt độ của nước trong ao cao, tôm thường ăn nhiều, ta có thể tăng lượng thức ăn, ngược lại nếu nhiệt độ xuống thấp th́ cho tôm ăn ít hơn, khi nhiệt độ của nước thấp dưới 15oC, tạm ngừng việc cho ăn.
4.3
Pḥng trừ bệnh hại
Pḥng trừ bệnh tôm nên tuân theo nguyên tắc Pḥng hơn chữa bệnh , trong suốt quá tŕnh nuôi nên định kỳ tiến hành tiêu độc cho nước, thông thường 1 tháng sau khi thả giống bắt đầu tiến hành tiêu độc, sau đó cứ nửa tháng lại tiến hành một lần, thuốc tiêu độc gồm có bột Phiêu Bạch (bột tẩy trắng), vôi sống quan sát t́nh trạng chất nước để quyết định loại thuốc cần dùng. Trong quá tŕnh nuôi, khoảng nửa tháng hoặc một tháng rắc bă chè xuống ao một lần tốt cho sự sinh trưởng của tôm.
4.4
Quản lư hằng ngày
Hàng ngày vào 2 buổi sáng, tối, kiểm tra quanh ao một lần, phát hiện những bất thường về thiết kế, quan sát sự thay đổi về môi trường sống của tôm, đặc biệt là mầu sắc nước, t́nh h́nh hoạt động của tôm, từ đó kịp thời đưa ra biện pháp xử lư.
4.5
Thu hoạch
Thời
gian để tôm chân trắng Nam Mỹ đạt
tới kích cỡ thương phẩm là 70 ngày, lúc này
có thể thu hoạch và đưa tôm ra thị trường
tiêu thụ ă